De Nederlandse zorg heeft behoefte aan betere beschikbaarheid van gezondheidsdata, voor zorgverleners en patiënten, én voor onderzoek, beleid en innovatie. Om dit mogelijk te maken is een robuuste, landelijke gezondheidsdata-infrastructuur nodig die zorginformatiesystemen met elkaar verbindt en gezondheidsdata breed beschikbaar maakt. Stichting CumuluZ Zorgdata levert een bijdrage in de realisatie daarvan en heeft vandaag haar doelarchitectuur gepubliceerd: een concrete uitwerking van data-integratie en dataconformiteit binnen de sectoroverstijgende data-infrastructuur.
CumuluZ is opgericht door zorgkoepels om databeschikbaarheid in de hele zorgketen te realiseren en is een belangrijke uitvoeringspartner van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) voor de realisatie van het Landelijk dekkend netwerk (LDN). De CumuluZ-doelarchitectuur geeft invulling aan een deel van de architectuur voor het gezondheidsinformatiestelsel (GISA), dat binnenkort voor consultatie wordt opgeleverd door VWS.
Waarom een CumuluZ-doelarchitectuur?
In Nederland zijn de afgelopen jaren veel initiatieven gestart op het gebied van gegevensuitwisseling en databeschikbaarheid. Deze zijn echter vaak gericht op één sector, regio of use case, waardoor landelijke samenhang ontbreekt. CumuluZ wil daar verandering in brengen door te werken aan oplossingen die alle zorgsectoren bedienen en aansluiten op nationale en internationale wetgeving, waaronder de Wegiz en de EHDS.
De doelarchitectuur beschrijft de beoogde toekomstige situatie voor 2030 op het gebied van twee kernthema's. Dataconformiteit zorgt ervoor dat gezondheidsdata uit verschillende systemen tijdig en in een gestandaardiseerd formaat beschikbaar is. Data-integratie maakt het mogelijk om die data samen te voegen tot een samenhangend geheel. Zo draagt CumuluZ bij aan de invulling van de functies conformeren en integreren in de GISA.
Een gedeeld toekomstbeeld
De CumuluZ-doelarchitectuur is niet alleen een technisch document. Als onderdeel van het GISA schetst het een gemeenschappelijk toekomstbeeld voor alle partijen die werken aan databeschikbaarheid in Nederland, van ICT-leveranciers en zorgaanbieders tot koepels, regionale samenwerkingsorganisaties en beleidsmakers bij VWS.
Concreet dient de CumuluZ-doelarchitectuur op het gebied van data-integratie en dataconformiteit als richtinggevend voor strategische en technische keuzes, als basis voor nieuwe oplossingen en producten, en als input voor governance en kwaliteitsborging binnen het gezondheidsinformatiestelsel. Daarmee maakt het duidelijk welke oplossingen partijen van CumuluZ kunnen verwachten en hoe die zich verhouden tot bestaande initiatieven en investeringen.
Van denken naar doen: open source en direct bruikbaar
De CumuluZ-doelarchitectuur is niet bedoeld om in een la te verdwijnen. CumuluZ vertaalt de doelarchitectuur direct naar de praktijk via de CumuluZ Adapter, een open source referentie-implementatie van de functies die nodig zijn voor data-integratie en dataconformiteit. De CumuluZ Adapter maakt het voor zorgaanbieders en leveranciers mogelijk om met beperkte inspanning aan te sluiten op de landelijke data-infrastructuur, als ze de benodigde functies nog niet zelf ontwikkeld hebben.
Vorige week werkten ontwikkelaars, architecten en zorgprofessionals tijdens de Hackathon over Databeschikbaarheid van VWS en CumuluZ in Hilversum samen aan concrete oplossingen, op basis van de CumuluZ-doelarchitectuur.
Breed gedragen door het veld
De CumuluZ-doelarchitectuur is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met het zorg- en ICT-veld. Tijdens een interne reviewronde hebben vertegenwoordigers van UMCNL, Santeon, mProve, NVZ, Actiz, NHG, LHV, InEen, De Nederlandse GGZ, Health-RI en Z-CERT het document beoordeeld en van input voorzien.
Daarna is via een besloten consultatie input opgehaald bij een brede groep van meer dan dertig organisaties, waaronder zorgkoepels, regionale samenwerkingsorganisaties, standaardisatiepartijen, zorgverzekeraars en het ministerie van VWS. Onder de deelnemende partijen bevonden zich onder meer Nictiz, VZVZ, Nuts, Twiin, MedMij, Health-RI, Zorginstituut Nederland, Zorgverzekeraars Nederland en diverse RSO's.
Deze brede betrokkenheid benadrukt de gedeelde behoefte en ambitie om te komen tot een samenhangend stelsel voor databeschikbaarheid in Nederland.
Eerste stap in een iteratief proces
De doelarchitectuur richt zich op het einde van plateau 2 (2027-2030) van de Nationale visie en strategie voor het gezondheidsinformatiestelsel (NVS) en vormt daarmee een concrete bijdrage aan de doelstellingen van het LDN. CumuluZ werkt de komende periode aan een referentie-implementatie om de architectuur in de praktijk te beproeven, in samenwerking met use cases vanuit de medisch-specialistische zorg, huisartsenzorg, verpleging en verzorging, en de geestelijke gezondheidszorg.
De publicatie van de CumuluZ-doelarchitectuur versie 1.0 is een belangrijke mijlpaal, maar nadrukkelijk geen eindpunt. De CumuluZ-doelarchitectuur wordt ingepast in de GISA. De GISA zal iteratief worden uitgebreid op basis van nieuwe technische en beleidsmatige ontwikkelingen, waaronder de EHDS, en ervaringen uit de praktijk. Nieuwe versies zullen volgen.
De CumuluZ-doelarchitectuur is mede mogelijk gemaakt door subsidie van VWS, toegekend begin 2025.
Downloadlink voor de CumuluZ Doelarchitectuur.
